Hutspot echt Hollands?

U gelooft het misschien niet, maar hutspot is geen echt Hollands gerecht. Het is van Spaanse oorsprong. Sterker nog: er horen niet eens aardappels in! Oorspronkelijk werden er pastinaken gebruikt omdat de aardappel in die tijd nog onbekend was.

Op 3 oktober 1574 vond het Leids Ontzet plaats. De Spanjaarden vluchtten en de stad Leiden werd bevrijd.

In het museum De Lakenhal is nog steeds een bronzen kookpot uit de tweede helft van de 16e eeuw te bewonderen. Deze pot heeft voor Leiden een bijzondere betekenis. Hij werd namelijk in de vroege ochtend van 3 oktober gevonden in een verblijfplaats van de Spanjaarden met een restje hutspot er in. De Spanjaarden hadden die nacht de benen genomen en in hun haast de pot vergeten. De pot werd als triomf gezien en nog steeds viert men in Leiden op 3 oktober feest en eet men hutspot van aardappelen, wortelen, uien, boter, melk en klapstuk.

         

Naast hutspot hebben we ook de aardappel aan de Spanjaarden te danken. In de zestiende eeuw importeerden ze deze knol vanuit Zuid Amerika naar Europa. Nederlanders vonden de aardappel maar een vies lelijk ding met bulten en rare plekken. Bijgeloof wilde zelfs dat hij ziektes veroorzaakte. Nog tot in de achttiende eeuw teelden Nederlanders de aardappel vooral als varkensvoer en gevangenis eten.

Pas in de negentiende eeuw werd de pieper gewoon en vormde hij het belangrijkste onderdeel van het volksmenu. Dat leidde soms tot problemen. In 1845 zorgde de aardappelziekte, die de oogst verwoestte, voor veel honger. Later, toen in 1917 de aardappel op rantsoen was, vond in Amsterdam het Aardappeloproer plaats. De hongerige bevolking ontdekte dat er in de pakhuizen aardappels lagen, bedoeld voor de export. Onder aanvoering van een stel woedende vrouwen braken er rellen uit.