Valkerij : de jacht met roofvogels is zo oud als de weg naar Rome

Valkerij is de kunst van het vangen en africhten van valken en is één van de oudste vormen van de jacht, werd en wordt wereldwijd beoefend en dit vindt men in het taalgebruik terug. Er zijn veel oude spreekwoorden en gezegdes, bijvoorbeeld :

• Iemand een loer draaien.

Betekent iemand op een slinkse wijze beduvelen. Valken hebben één probleem: eenmaal losgelaten, komen ze niet uit zichzelf terug naar de valkenier. Ze moeten dus gelokt worden. Dat gebeurt met een loer: een met zand gevulde leren buidel aan een lange riem. Op de buidel wordt een stukje vlees bevestigd. Omdat valken alleen levende prooien eten, moet de valkenier de vogel dus de indruk geven dat de 'prooi' nog leeft; het stuk vlees moet bewegen. De valkenier draait de loer nu in het rond op het moment dat de vogel komt aanvliegen. De valkenier draait zijn valk dus een loer: hij bedot het beest met een nepprooi.

• Op de loer liggen.

Wachten tot er zich een kans voordoet.

De valkenjacht was een hobby van de adel en werd beschouwd als een edele kunst. Van alle jachtgenoegens had de valkenjacht de meeste status. De kosten van het houden en africhten van valken en het organiseren van jachtpartijen waren gigantisch. Dat maakte de jacht bij uitstek geschikt als statussymbool. De valkenjacht werd het privilege van de adel: een geliefd tijdverdrijf, waar ook vrouwen, prachtig uitgedost, aan deelnamen en dat vergezeld ging van feesten, dans en eetpartijen. Een koninklijke sport, die verbonden werd met hoofse liefde en romantiek. Vele oude schilderijen en wandkleden beelden de valkenjacht af met al zijn geneugten.

Edelen en landheren lieten zich ook graag portretteren met een roofvogel op de hand.

          valkerij

De valkenjacht bereikte haar hoogtepunt in Frankrijk tijdens de regering van Lodewijk XIII. Hij bezat 140 vogels. Jaarlijks werden 7000 à 8000 pond rundvlees en 8000 duiven gebruikt om de vogels te voeren.

In de Arabische landen wordt enorm veel tijd en geld besteed aan het jagen met roofvogels. Men heeft er gespecialiseerde klinieken en voor de valken heeft men valkenkapjes bezet met goud en edelstenen. Er zijn verschillende soorten valkenkapjes (huiven) : oud-hollands, arabisch, anglo-indisch, turkmenisch, afghaans, indisch en syrisch. Dit zijn allen ware kunststukjes.

          valkenkapje

Tegenwoordig zijn er nog verschillende jachtverenigingen, ofschoon het steeds minder wordt, het is namelijk een dure en tijdrovende hobby. De roofvogels worden gebruikt voor shows en ongediertebestrijding zoals op vliegvelden waar vogels een gevaar vormen voor de straalmotoren of op terreinen waar geen afschot plaats kan vinden. De slechtvalk is één van de snelst vliegende vogels, in een duikvlucht kan hij een snelheid behalen van 349 km per uur.

De valkerij heeft ook zijn invloed gehad op plaatsnamen zoals Valkenburg en Valkenswaard.